De gevolgen van PTSS reiken verder dan één persoon. Het beïnvloedt relaties, het gezin en het dagelijks leven. Steun zoeken en oog hebben voor elkaar én voor jezelf is daarbij essentieel.
Wanneer een partner, familielid of andere naaste PTSS heeft, sta je er zelf ook middenin. Traumatische ervaringen raken niet alleen degene die ze heeft meegemaakt, maar ook de mensen eromheen. Klachten, reacties en veranderingen in gedrag kunnen invloed hebben op de relatie en het dagelijks leven.
PTSS kan ervoor zorgen dat iemand anders reageert dan je gewend bent. Door de klachten is het vaak moeilijk om te zien welke impact dit heeft op de mensen om hem of haar heen. Tegelijk kun jij geraakt worden door hoe je naaste met jou omgaat, of door het gevoel dat je de ander niet echt kunt bereiken.
Schaamte, schuldgevoelens of de behoefte om anderen niet te willen belasten, kunnen ervoor zorgen dat het contact onder druk komt te staan. Hierdoor kunnen partners of gezinsleden zich eenzaam of machteloos gaan voelen. Ook op de opvoeding van kinderen en de dynamiek binnen het gezin kan PTSS grote invloed hebben.
Na traumatische ervaringen is steun van naasten belangrijk, maar dat is niet altijd eenvoudig. Hulp vragen of steun toelaten kan voor iedereen ingewikkeld zijn. Juist daarom kan het helpen om zorgen, gevoelens en ervaringen met elkaar te blijven delen en samen te zoeken naar manieren om in contact te blijven.
Steun uit de omgeving vergroot de veerkracht en kan bijdragen aan herstel. Tegelijkertijd is het belangrijk dat naasten ook oog houden voor hun eigen welzijn. Goed voor jezelf zorgen is geen luxe, maar een voorwaarde om er voor de ander te kunnen blijven zijn.
Als partner, familielid of vriend kun je te maken krijgen met spanningen, onbegrip of veranderingen in gedrag. Dit kan invloed hebben op de relatie, het gezinsleven en op hoe je je voelt. Het is normaal dat dit vragen, zorgen, onzekerheid of andere emoties oproept.
PTSS heeft vaak invloed op het hele gezin. Kinderen kunnen veranderingen merken in stemming, gedrag of beschikbaarheid van een ouder en hier zelf onrustig, verdrietig of teruggetrokken op reageren. Ook kan spanning binnen het gezin toenemen, bijvoorbeeld door onduidelijkheid, wisselende emoties of vermijding.
Het helpt om oog te hebben voor wat kinderen nodig hebben en om, waar mogelijk, op een passende manier uit te leggen wat er speelt. Rust, voorspelbaarheid en ruimte voor vragen zijn daarbij belangrijk. Soms is extra ondersteuning helpend, voor het gezin als geheel of specifiek voor de kinderen.
Zorgen voor iemand met PTSS kan veel van je vragen. Het is normaal dat je je moe, machteloos, boos of verdrietig voelt. Deze gevoelens verdienen net zo goed aandacht. Probeer ruimte te houden voor wat jij nodig hebt. Dat kan betekenen dat je grenzen stelt, tijd voor jezelf neemt of je zorgen deelt met iemand die je vertrouwt. Als het te zwaar wordt, kan het helpend zijn om zelf ondersteuning te zoeken, bijvoorbeeld via de huisarts, een hulpverlener of lotgenoten.
Goed zorgen voor jezelf is geen teken van zwakte, maar een belangrijke voorwaarde om er op de lange termijn voor een ander te kunnen zijn.
Naasten spelen vaak een belangrijke rol in het herstelproces. Tegelijkertijd kan het ondersteunen van iemand met PTSS ook vragen, zorgen of belasting met zich meebrengen. Daarom is het belangrijk dat er ook aandacht is voor de behoeften van partners, familieleden en andere betrokkenen.
Op de website van Reinier van Arkel is informatie te vinden over ondersteuning voor familie en naasten, waaronder advies, voorlichting en mogelijkheden om ervaringen te delen. Daarnaast biedt MIND Naasten Centraal onafhankelijke informatie, een luisterend oor en mogelijkheden voor lotgenotencontact.
Uitgangspunt van systeemtherapie is dat psychische klachten niet op zichzelf staan. De onderlinge relaties met anderen hebben daar invloed op. Er wordt binnen deze therapie gekeken naar de invloed van omgevingsfactoren en gezocht naar ruimte voor verandering of beweging. Bij deze therapievorm worden belangrijke naasten betrokken zoals gezinsleden, familie, vrienden, maar kan ook individueel plaatsvinden.
Partnerrelatietherapie is een specifieke vorm van systeemtherapie. Je leert ingesleten patronen bij jezelf en elkaar te herkennen en krijg je zicht op wat die patronen betekenen in de relatie. Samen ga je op zoek om daar meer over te communiceren, verandering in aan te brengen en meer met elkaar in verbinding te komen. Ook herstel van intimiteit en seksualiteit kan een belangrijk thema zijn binnen partnerrelatietherapie.
In deze therapie gaat het erom de manier waarop gezinsleden met elkaar omgaan te ontdekken en deze in positieve zin te veranderen.
Het is een ervaringsgerichte therapie, wat wil zeggen dat het gezin door middel van praktische oefeningen in een gymzaal tot inzicht en verandering komt. De gezinsleden leren elkaars krachten en beperkingen beter kennen, en ermee om te gaan.
Er ontstaat meer begrip voor elkaar en de problemen krijgen een andere betekenis. De gezinsleden kunnen daarmee ervaren dat ze in staat zijn hun omgeving op een positieve manier te beïnvloeden. Doordat er inzicht ontstaat in de vastgelopen interactiepatronen is er ruimte om te oefenen met nieuw gedrag en nieuwe vaardigheden.
MFT is een combinatie van groepstherapie en gezinstherapie om zo gedragsveranderingen teweeg te brengen. We werken volgens een gestructureerd programma met verschillende activiteiten, zoals creatieve en sportieve oefeningen, rollenspelen, discussies en reflecties. Tijdens deze activiteiten wordt steeds in wisselende subgroepen gewerkt. De onderdelen zijn toegespitst op de thema’s die een belangrijke rol spelen in de problematiek van de gezinnen. Het accent ligt op het doorbreken van patronen binnen gezinnen. MFT creëert de mogelijkheid tot het delen van ervaringen en moeilijkheden, maar ook de mogelijkheid om van elkaar te leren en elkaar van inzicht en advies te voorzien.
Op dit moment wordt deze behandeling uitsluitend aangeboden aan veteranen en politiemedewerkers die in behandeling zijn bij het Psychotraumacentrum Zuid- Nederland.
Dit boek gaat in op de gevolgen van traumatische ervaringen op relaties en hoe je verbonden kunt blijven of de ander kunt steunen zonder overbelast te raken.